Allah'a karşı işlenen günahlar samimi tövbe ile bağışlanabilir. Ancak başkasının hakkını ihlal eden günahlarda, o hakkın sahibine ödenmesi de gerekir.

Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: "Kimin kardeşine karşı namusuyla veya başka bir şeyle ilgili bir haksızlığı varsa, dinar ve dirhemin olmadığı gün gelmeden önce bugün onunla helalleşsin."
Kaynak: Buhârî, Mezâlim.

Kul hakkı türleri ve çözümleri:

  • Maddi hak (borç, çalınan mal, ödenmemiş ücret): Sahibine iade edilir. Kişi bulunamıyorsa veya vefat ettiyse mirasçılarına verilir. Hiçbirine ulaşılamazsa onun adına sadaka verilir.
  • Gıybet ve iftira: Âlimlerin bir kısmına göre gıybet edilen kişiden helallik istenir. Eğer bu durum aradaki ilişkiyi daha da bozacaksa, o kişi için dua edilir ve gıybetin yapıldığı yerde onun iyilikleri anılır. İftirada ise mümkünse iftira atılan kişiyi aklamak gerekir.
  • Kalp kırmak: Özür dilemek ve gönlünü almak.

Utanç engeli: Helalleşmek zor gelebilir. Ancak ahiretteki hesap, dünyadaki bir mahcubiyetten çok daha ağırdır.