En çok sorulan ve en çok kafa karıştıran sorulardan biri.

Kader nedir?
Kader, Allah'ın ezelde, olacak her şeyi zamanı, yeri ve niteliğiyle bilmesi ve takdir etmesidir. Kaza ise bu takdirin zamanı gelince gerçekleşmesidir.

Temel mesele: İlim zorlama değildir.
Allah'ın bir şeyi önceden bilmesi, insanı o şeyi yapmaya zorladığı anlamına gelmez. Bir örnek (her benzetme eksiktir): Öğrencisini çok iyi tanıyan bir öğretmen, onun sınavdan kalacağını tahmin edebilir. Ama öğrenci öğretmen bildiği için kalmaz; çalışmadığı için kalır. Allah'ın ilmi ise tahmin değil, kesin ve kuşatıcı bir bilgidir.

Cüz'î irade:
Ehl-i sünnet âlimlerine göre Allah insana bir seçme gücü (cüz'î irade) vermiştir. İnsan seçer, Allah yaratır. Sorumluluk bu seçim üzerinden doğar.
"İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır." (Necm, 39)

Pratikte kader inancı:

  • Olmadan önce: Tedbir al, çalış, dua et.
  • Olduktan sonra: Tevekkül et, sabret, "hayırlısı buymuş" de.

Uyarı: Peygamberimiz sahabenin kader üzerine tartışmaya dalmasını hoş karşılamamıştır (Tirmizî, Kader). Kader, anlaşılması gereken bir sır olmaktan çok, huzur veren bir teslimiyettir.